Pêşniyara Trump Lubnanê ditirsîne
PeyamaKurd - Derket holê ku Serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê Donald Trump pêşniyar kiriye ku mîsyona jiholêrakirina Hizbullahê li Lubnanê veguhezîne hikûmeta nû ya Sûriyeyê û bi tundî rexne li stratejiya leşkerî ya Îsraîlê kiriye. Her çend hikûmeta Şamê tavilê ev tevgera dîplomatîk a veşartî ku ji hêla Associated Press (AP) ve hatî deşîfrekirin red kir jî, ev pêşketin bûye sedema lêdana zengilên alarmê di navbera Beyrût û Tel Avîvê de.
Serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê Donald Trump, ku li pişt deriyên girtî di çarçoveya Civîna Bilind a G7 de daxuyaniyên balkêş da, rexne li dem û rêbaza operasyonên leşkerî yên Îsraîlê li dijî Hizbullahê kir. Trump, bi gotina ku bombebaranên giran ên Îsraîlê li ser erdê bûne sedema "mirina pir zêde sivîlan" lê dîsa jî nekarîne Hizbullahê ji holê rakin, pêşniyar kir ku hêzên çekdar ên nû yên Sûriyeyê, ku piştî hilweşandina rejîma Esed li Şamê nêzîkî salek û nîv berê hatin ser desthilatê, dikarin vê mîsyonê bi awayekî operasyonel û hedefgirtîtir pêk bînin.
Trump, diyar kir ku wî peyamek zelal ji hikûmeta Îsraîlê re şandiye, ev îfade bi kar anîne:
"Ji bo ku hûn kesekî lê digerin bibînin, ne hewce ye ku hûn her carê tevahiya avahiyekê hilweşînin; ne her kesê ku li wir dijî endamê Hizbullahê ye. Min ji Îsraîlê re got ku divê ew bihêlin ku Sûriye vê mijarê çareser bike. Ew qadê çêtir dizanin û wê vê yekê bi awayekî profesyoneltir bikin."
Ehmed Şeraa: "Planeke me tune ku em mudaxeleyî Lubnanê bikin, gotinên min şaş hatin fêmkirin"
Serokê Sûriyeyê Ehmed Şeraa rasterast bersiva daxuyaniya Trump da ku li herêmê şokek çêkir.
Şeraa tekez kir ku Sûriye tu çalakiyek leşkerî an planeke mudaxeleyî axa Lubnanê nake û got, "Guftûgoyên ku artêşa Sûriyeyê wê bikeve Lubnanê bi tevahî bê bingehin. Pêşîniya me ew e ku em aramiya herêmê misoger bikin û şerê li Lubnanê di zûtirîn demê de rawestînin," û herwiha got ku daxuyaniyên Serokê Amerîkayê di çarçoveyek maqûl de şaş hatine şîrovekirin.
Beyrût: Bîranîna "dagirkirinê", Tel Aviv: Hişyariya ewlehiyê
Li gorî raporek AP, formula Trump di nav aktorên siyasî yên Lubnanî de bûye sedema nerazîbûn û fikarên ewlehiyê yên kûr, yên ku bîranînên tal ên wesayeta leşkerî ya dehsalan a Sûriyeyê li Lubnanê ku tenê di sala 2005an de bi dawî bû, ji bîr nekirine.
Ji aliyekî din ve, aliyê Îsraîlî ku ji destpêkê ve ji hikûmeta nû ya Îslamî ya li Şamê guman dikir jî çalak bûye. Hat hînbûn ku berpirsên payebilind ên ewlehî û îstîxbarata Îsraîlê civînek lezgîn û veşartî li dar xistine da ku pêşniyara "veguheztina desthilatdariyê" ya Trump û senaryoyên gengaz li ser sînor binirxînin.
Rastiya li ser erdê: Sûriye birînên xwe derman dike
Çavdêrên dîplomatîk destnîşan dikin ku beşdarbûna Sûriyeyê di şerekî herêmî yê radîkal de di vê qonaxê de ji hêla leşkerî û aborî ve ne mumkin e.
Piştî hilweşîna rejîma Esed, rojeva pêşîn a rêveberiya Şamê ji nû ve avakirina welêt, aramiya aborî û vegera bi mîlyonan penaberên bêwar e.
Ji aliyekî din ve, di şerê giştî yê ku di 2ê Adarê de di navbera Îsraîl û Hizbullahê de dest pê kir de, heta niha hejmara kesên ku ji ber êrîşên Îsraîlê li Lubnanê jiyana xwe ji dest dane ji 4 hezarî derbas bûye.