Axios: ABD, Neçirvan Barzani aracılığıyla İran ile gizli görüştü

PeyamaKurd - ABD merkezli Axios, Trump yönetiminin İran’la savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde Devrim Muhafızları Ordusu’nun gerçek karar alma gücünden emin olamayınca doğrudan örgütün üst yönetimiyle gizli bir iletişim kanalı kurmaya çalıştığını bildirdi. Habere göre bu temasın kurulmasında Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani aracı oldu.

Üç yetkili kaynağa dayandırılan habere göre ABD yönetimi, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin yürüttüğü müzakerelerde Devrim Muhafızları’nın tutumunu ne ölçüde yansıttığı konusunda şüpheye düştü. Bunun üzerine Washington, doğrudan Devrim Muhafızları liderliğiyle iletişim kurmanın yollarını aradı.

Gabbard, Barzani’den yardım istedi

Axios’a göre yaklaşık 10 Mayıs’ta dönemin ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard, Neçirvan Barzani’yi telefonla arayarak Trump yönetiminin Devrim Muhafızları Komutanı General Ahmed Vahidi ile doğrudan temas kurulmasına yardımcı olmasını istedi.

Barzani’nin hem Washington hem de Tahran’da güven duyulan bir isim olması, tercih edilmesinde etkili oldu. İran-Irak Savaşı sırasında İran’da yaşayan ve Tahran Üniversitesi’nde eğitim gören Barzani’nin Farsçayı akıcı konuştuğu ve İran yönetiminin üst düzey isimleriyle, Devrim Muhafızları komutanları da dahil olmak üzere, uzun süredir kişisel ilişkilerinin bulunduğu belirtildi.

ABD’nin eski Ortadoğu danışmanlarından Brett McGurk de Barzani’yi “pragmatik bir sorun çözücü” olarak nitelendirerek Tahran ve Washington’da geniş bir iletişim ağına sahip olduğunu söyledi.

Barzani, General Vahidi ile görüştü

Barzani, Gabbard’ın talebini kabul ederek Devrim Muhafızları içindeki bağlantıları üzerinden temas kurdu. Axios’a göre Barzani özellikle General Vahidi ile doğrudan görüşmek istedi.

14 Mayıs’ta bir Devrim Muhafızları yetkilisi, güvenli telefon görüşmesi gerçekleştirmek üzere şifreli bir telefonla Barzani’nin Erbil’deki ofisine geldi.

Barzani, Vahidi’ye İranlı müzakerecilerin yürüttüğü görüşmeleri destekleyip desteklemediğini sordu. İranlı general ise Kalibaf ve Erakçi’nin müzakerelerini desteklediğini ve Devrim Muhafızları’nın da aynı görüşte olduğunu belirtti. Vahidi’nin, krizin müzakereler yoluyla çözülmesini tercih ettiklerini ifade ettiği aktarıldı.

Barzani daha sonra Gabbard’ı arayarak İran tarafının mesajını iletti. Gabbard da bilgiyi Beyaz Saray’a aktardı.

Gizli görüşmeler için Erbil önerisi

İran tarafından gelen olumlu yanıtın ardından Trump yönetimi, üst düzey ABD ve İranlı yetkililerin gizli görüşmelerini Erbil’de gerçekleştirmesini önerdi.

Axios’a göre Barzani, ABD’nin önerisini İran tarafına iletti. Tahran öneriyi tamamen reddetmese de güvenlik endişelerini gündeme getirdi.

İran tarafının, Kürdistan Bölgesi’nde İsrail istihbaratına bağlı çok sayıda kişinin bulunduğuna inandığı ve İsrail’in Erbil’de ya da İranlı yetkililerin Erbil’e geliş-gidişi sırasında suikast girişiminde bulunabileceğinden endişe ettiği belirtildi.

Bu nedenle Erbil’de yapılması planlanan gizli görüşme gerçekleşmedi.

ABD-İran görüşmelerinde arabulucular devrede

Axios’a göre Pakistan ve Katar, ABD ile İran arasında mesajların iletilmesini sağlamaya devam ediyor. Ancak görüşmelerde henüz önemli bir ilerleme sağlanmış değil.

Haberde, bazı kaynakların Pakistan tarafından yapılan açıklamaların müzakerelerin gerçek durumundan daha iyimser olduğu ve bunun taraflar arasındaki çıkmazı aşmak için baskı oluşturmayı amaçladığı görüşünde olduğu aktarıldı.

Neçirvan Barzani’nin ise son dönemde Beyaz Saray’a mesaj göndererek ABD-İran müzakerelerinin yeniden başlatılmasına yardımcı olmaya hazır olduğunu ilettiği belirtildi.

McGurk, arabuluculuk girişimlerinin başarısız olmasının Barzani’den kaynaklanmadığını savunarak asıl sorunun İran’ın Hürmüz Boğazı konusundaki politikası olduğunu söyledi.

Savaş sonrası Devrim Muhafızları’nın etkisi arttı

Axios, savaşın İran’daki güç dengelerini de değiştirdiğine dikkat çekti. Dini Lider Ali Hamaney ve üst düzey siyasi isimlerin öldürülmesi ile ardından yaşanan çatışmaların, Devrim Muhafızları’nın özellikle ulusal güvenlik ve dış politika alanındaki karar alma süreçlerindeki etkisini artırdığı belirtildi.

Yeni Dini Lider Mücteba Hamaney’in savaşın ilk haftalarındaki sağlık durumuna ilişkin belirsizlik ve kamuoyu önünde görünmemesinin de Devrim Muhafızları komutanlarının ağırlığını artırdığı ifade edildi.

ABD yönetiminin gelecekteki olası müzakerelerde karşı karşıya kalacağı en önemli sorunlardan birinin, İran’da gerçek karar alma yetkisine sahip isimlerle görüşüp görüşmediğini belirlemek olacağı değerlendiriliyor.

Rudaw