Neçirvan Barzani: 11 Mart Anlaşması tüm kazanımlarının temeli oldu

PeyamaKurd - Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani, bugün (11 Mart 2026 Çarşamba) yayımladığı mesajda, anlaşmanın "Modern tarihte Kürdistan halkının haklarının resmen tanındığı ilk resmi belge olarak kaydedildiğini ve Kürdistan Bölgesi'nin daha sonraki tüm kazanımlarının temeli olduğunu" ifade etti.

Barzani açıklamasında, "11 Mart Anlaşması sadece ulusal bir kazanım değil, aynı zamanda Irak'ta barış ve birlikte yaşamanın tesis edilmesi için doğru ve örnek bir yol haritasıydı. Tarih, o dönemki Irak yetkililerinin bu anlaşmadan dönmesinin (geri adım atmasının), Irak'ı onlarca yıl sürecek savaş, yıkım ve istikrarsızlıkla karşı karşıya bıraktığını kanıtlamıştır." dedi.

Kürdistan Bölgesi Başkanı'nın mesajının bir diğer bölümünde ise şu ifadelere yer verildi: "Bu yıl dönümünü anarken, bölgemiz savaşın yayılma tehlikesi ve karmaşa içerisinde bulunuyor. Bu karmaşık durum bize, tüm tarafların hassasiyet ve sorumlulukla hareket etmesi, sorunların barışçıl yollarla çözülmesi, savaş ve gerilimlerin daha fazla tırmanmasının engellenmesi gerektiğini söylüyor."

Ayrıca, "Irak'ta da hepimiz tarihten ders almalı ve istikrarın ancak birbirimizi kabul ederek, federal sistemi ve adaleti sağlamlaştırarak elde edilebileceğini bilmeliyiz” vurgusunu yaptı.

11 Mart Anlaşması nedir?

Kürdistan’ın yakın tarihinde en önemli olaylarından biri olan 11 Mart 1970 Anlaşması’nın üzerinden 54 yıl geçti. Bu anlaşma ile ilk kez Irak devleti Kürtlerin özerklik ve ulusal haklarını kabul etti. 

1961 yılında Güney Kürdistan’da Mela Mustafa Barzani liderliğindeki Kürtler, Irak Rejimine karşı Kürt halkının haklarını elde etmek için 'Eylül Devrimi'ni başlattı.

Eylül Devrimi’nin elde ettiği zaferin ardından 1970 yılında Irak’ta dönemin Devrim Komuta Konseyi Kürtlerle bir barış anlaşması imzalamayı kabul etti.

Bağdat rejiminin Kürtlerin özerklik haklarını düzenleyen anlaşmayı kabul etmesi, Kürdistan’ın yakın tarihindeki en önemli olaylarından biriydi.

11 Mart 1970 Anlaşması, nüfus sayımıyla Kürtlerin çoğunluğa sahip olduğu belirlenen vilayet ve ilçelerde bir Özerk Bölge oluşturulmasını içeriyordu. Anlaşma aynı zamanda Kürtlerin hükûmet organlarında temsil edilmesini de kapsıyordu.

Buna rağmen Irak hükûmeti aynı dönemde petrol zengini Kerkük ve Xaneqin bölgelerinde bir “Araplaştırma” projesi başlattı ve 1974'te anlaşmayı bozan taraf oldu.