Kürt mahallelerine saldırı: Halep'teki durum kontrolden çıkarsa...

PeyamaKurd - Halep'teki durum kontrolden çıkarsa, Suriye'de büyük çaplı şiddete yol açabilir ve etnik gerilimleri daha da alevlendirebilir.

Suriye geçici hükümet güçleri, 6 Ocak 2026'da Halep'teki ağırlıklı olarak Kürtlerin yaşadığı iki mahalleye yeni bir saldırı dalgası başlattı. Saldırılarda birçok kişi ölürken, çoğu insan da yerlerini terk etmek zorunda kaldı.

Saldırılar sonucu, Şeyh Maksud ve Eşrefiye'de yaşayan on binlerce Kürt, evlerini terk etti.

Bu defa durum farklı…

Yaklaşık 400.000 kişinin yaşadığı bu iki mahalle, Suriye geçici Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara'nın İslamcı hükümetinin Aralık 2024'te iktidara gelmesinden bu yana ilk kez şiddetli çatışmalara sahne olmuyor. Kürt liderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Şam'daki geçici hükümet arasında Mart 2025'te varılan anlaşmanın bir parçası olarak Halep'in kuzeyindeki iki mahallenin ortak yönetimi konusunda uzlaşmaya varılmasına rağmen, Suriye hükümet güçleri ile iç Kürt güvenlik güçleri arasında iki mahallede ve çevresinde çok sayıda şiddet olayı yaşandı.

Ancak bu sefer durum farklı görünüyor; bunun en önemli nedeni, hükümetin hem sahada hem de medya aygıtı aracılığıyla gerilimi tırmandıran eylemleridir.

**

Halep'te uzun zamandır Kürtlerin kalesi olarak kabul edilen Şeyh Maksud ve Eşrefiye, Suriye çatışmasının başlamasından kısa bir süre sonra, 2012'den beri Kürt güçlerinin kontrolü altında bulunuyor. Eski Cumhurbaşkanı Beşar Esad rejimiyle zaman zaman yaşanan gerilimlere rağmen, her iki mahallede de Kürt güçlerinin varlığı, onları şehrin diğer bölgelerini saran şiddetten büyük ölçüde korudu.

Bu haftaki saldırıları Suriye hükümet güçleri başlattı, ancak Şam ilk saldırıyı Suriye Demokratik Güçleri'nin yaptığını iddia etti. İşin ironik yanı, Suriye Demokratik Güçleri'nin Halep şehrinde hiçbir varlığının olmamasıdır.

Nisan 2025'te yapılan bir anlaşma uyarınca, Suriye Demokratik Güçleri'ne bağlı savaşçılar şehirden kuzeydoğu Suriye'ye (Rojava bölgesi) çekildi ve geriye sadece Suriye İçişleri Bakanlığı'nın komutası altına alınan yerel Kürt güvenlik güçleri kaldı. Şimdi hükümet saldırılarına direnen bu yerel Kürt güvenlik güçleri, Halep içinde sınırlı bir özerkliğe sahip.

Askeri ve siyasi durum

Askerî açıdan, Suriye hükümet güçleri, fiilen her yönden kuşatma altında olan bu mahallelerin kontrolünü tamamen ele geçirebilir. Ancak siyasi açıdan, böyle bir hamle Şam için pahalıya mal olabilir. Suriye Demokratik Güçleri ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki sivil kurumlarını devlet yapısına entegre etmeyi amaçlayan, zaten kırılgan olan 10 Mart anlaşmasını daha da tehlikeye atabilir.

Ayrıca, özellikle Halep vilayetinin diğer bölgelerinde ve daha doğuda, Kürt liderliğindeki güçlerin üstünlüğe sahip olduğu Deyr ez-Zor'da, hükümet güçleri ile Suriye Demokratik Güçleri arasında çatışmalara yol açabilir.

Kürt mahallelerine girmeye hazırlanan Suriye hükümet güçleri, büyük ölçüde Kuzey Suriye'nin başka yerlerinde Kürt sivillere karşı vahşet uygulayan aynı aşırılıkçı gruplardan oluşuyor.

Özellikle, artık resmen Suriye Savunma Bakanlığı'na dahil edilmiş olan Türkiye destekli milis gruplar, emirlerini milis komutanlarından almaya devam ediyor; bu komutanlar da Türk askeri ve istihbarat yetkilileri tarafından yönlendiriliyor. Bu dinamik, Ankara'nın Halep'teki şiddeti kışkırtıyor olmasının nedenini açıklamaya yardımcı oluyor.

Türkiye, Kürtlere tavizi engellemeye kararlı

Nitekim, Kürt ve Suriyeli yetkililer Mart anlaşmasının uygulanması konusunda görüşmek üzere her bir araya geldiklerinde, yeni bir şiddet dalgası yaşanıyor. ABD destekli Suriye Demokratik Güçleri'ni terör örgütü olarak nitelendiren Türkiye, Şam'ın Kürt güçlerine herhangi bir siyasi veya askeri taviz vermesini engellemeye kararlı. Türkiye'nin bu entegrasyon sürecinden beklentisi, Suriye Demokratik Güçleri'nin tamamen teslim olmasıdır.

Şam son zamanlarda Suriye Demokratik Güçlerini üç tümen halinde Suriye ordusuna entegre etmeye açık görünse de Ahmed Şara hükümeti, Halep'teki Kürtler üzerinde baskı kurulması veya hatta şehirdeki mahallelerinin ele geçirilmesi yoluyla Şam'ın şartlarına göre entegrasyonu kabul etmeye zorlanmaları durumunda itiraz etmeyecektir.

İsrail-Suriye görüşmesi

Son şiddet olayları, Suriye ve İsrail arasındaki yeni bir görüşme turuyla aynı zamana denk geldi. Halep'teki Kürt mahallelerine yönelik saldırılar, Şara'nın destek tabanındaki daha radikal kesimin dikkatini dağıtmak için de bir fırsat olabilir; bu kesim, Yahudi devletiyle herhangi bir anlaşmaya karşı çıkıyor.

Halep'teki durum kalıcı bir çözüm gerektiriyor. Eğer durum kontrolden çıkarsa, Suriye'de büyük çaplı şiddete yol açabilir ve Sünni Araplar ile Kürtler arasındaki etnik gerilimleri daha da alevlendirebilir.

Diplomatik olarak müdahale edebilecek hem güce hem de ilgiye sahip tek aktör Amerika Birleşik Devletleri'dir.

Washington, Halep ve diğer uzun süredir devam eden sorunlar konusunda iki tarafı müzakere masasına geri getirmek için benzersiz bir konumda bulunuyor; bu sorunların çözümü Suriye'de ve ötesinde daha büyük bir istikrar için koşullar yaratabilir.

---

Sirwan Kajjo | Middle East Forum