AB enerji krizine çözüm arıyor: İki senaryolu yol haritası...

PeyamaKurd - Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler, enerji piyasalarındaki krizi üst düzey seviyeye çıkartırken Avrupa Birliği (AB) de bu krizle başa çıkmanın yollarını arıyor.

Avrupa Komisyonu, bu gelişmelere karşı kısa ve uzun vadeli önlemler içeren bir paket hazırladı. Paketin, 23-24 Nisan’da Kıbrıs’ta yapılacak Avrupa Konseyi gayriresmi zirvesi öncesinde, 22 Nisan’da açıklanması bekleniyor.

İki seneryo ele alındı

Komisyonun üye ülke büyükelçilerine yaptığı kapalı bilgilendirmede iki senaryo ele alındı. İlk senaryoda, ABD ile İran arasında kırılgan bir dengenin korunması halinde enerji akışlarının birkaç ay içinde kademeli olarak toparlanabileceği ve yaz sonuna doğru fiyatların düşebileceği öngörülüyor. Ancak bu durumda bile, kritik altyapılardaki hasar nedeniyle küresel sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) piyasasında baskının süreceği belirtiliyor.

İkinci senaryoda ise çatışmaların devam etmesi veya tırmanması halinde Avrupa’nın uzun süreli bir arz şokuyla karşılaşabileceği ifade ediliyor. Bu durumda fiyatların hızla artabileceği ve yüksek maliyet nedeniyle talepte keskin düşüş yaşanabileceği değerlendiriliyor. Olası etkiler arasında sanayi üretiminde daralma, özellikle enerji yoğun sektörlerde faaliyetlerin azalması ve tüketiciler için artan yaşam maliyetleri yer alıyor. Ayrıca durumun kötüleşmesi halinde jet yakıtı gibi bazı enerji ürünlerinde haftalar içinde yerel arz sıkıntıları yaşanabileceği belirtiliyor.

Fiyatlar konusunda Hürmüz etkili

Enerji piyasalarına veri ve analiz sağlayan Montel’in analistlerle yaptığı ankete göre, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması halinde Avrupa’da doğalgaz fiyatlarında düşüş bekleniyor. Çoğu analist, boğazın mayıs sonuna kadar yeniden açılacağını öngörüyor. Bu durumda, küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sinin yeniden piyasaya dönmesi ve özellikle Katar’dan ihracatın yeniden başlaması bekleniyor.

Montel verilerine göre Avrupa’nın referans doğalgaz fiyat noktası olan TTF doğalgaz fiyatlarının 2026 genelinde ortalama 45 euro/MWh civarında seyretmesi, yıl sonuna kadar ise aylık kontratların 40 euro/MWh’nin biraz üzerinde olması öngörülüyor. Wood Mackenzie, Katar’ın üretim kapasitesinin kademeli olarak toparlanacağını ve tam kapasiteye yaz sonuna doğru ulaşılabileceğini belirtirken, Energy Aspects ortalama fiyatı 42 euro/MWh, ABN Amro 45 euro/MWh olarak tahmin ediyor. SEB ise daha yüksek bir senaryoyla fiyatların 55 euro/MWh’ye kadar çıkabileceğini öngörüyor.

Montel Analytics’e göre fiyatların kısa vadede yüksek kalabileceği, önümüzdeki ay 60 euro/MWh seviyelerinde seyredeceği ve Avrupa’nın depolama sürecinde fiyatların 90 euro/MWh’ye kadar çıkabileceği ifade ediliyor.