Irak raporu: Sii gruplar arasinda iç savas potansiyeli yüksek

PeyamaKurd - ABD Harp Akademisi Terörle Mücadele Merkezi dergisi CTC Sentinel, her iki Şii komutan Kasım Süleymani ve Ebu Mehdi Mühendis’in öldürülmesi ile Irak’ta Şii milisler içerisinde büyük sorunların patlak verileceğini savunan bir araştırmaya yazısını yayımladı. 

ABD Harp Akademisi Terörle Mücadele Merkezi dergisi CTC Sentinel’de, “Süleymani öldü; Irak’ta İran destekli Şii milislere kalan yol” başlıklı inceleme yazısını kaleme Washington Enstitüsü’nde görevli yakın doğu askeri ve güvenlik konularında uzman akademisyen Michale Knights, İran Devrim Muhafızları’na bağlı Kurdüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani ve Heşdi Şabi Başkan Yardımcısı Ebu Mehdi Mühendis’in öldürülmesinden sonraki süreçte Heşdi Şabi’yi nasıl bir sürecin beklediğini değerlendirdi. 

Hazırladığı bu raporu için son iki yıl içerisinde 6 defa Irak’ı ziyaret ederek 60’tan fazla Iraklı üst düzey askeri ve siyasi şahsiyet ve ticari figürle görüşen Michale Knights, görüştüğü kişiler arasında, çoğu İran ile güçlü bağları olan Şii liderler ve kıdemli politikacılardan oluşuyordu. 

“Protestolar öncesi Şiiler güçlerinin zirvesindeydi” 

Michale Knights kaleme aldığı raporda şunları dile getirdi: 

“Kasım Süleymani ve Ebu Mehdi Mühendis’in öldürülmesi, Irak'ta İran destekli milislerin tam da merkezinde yer aldığı ve aylar süren hükümet karşıtı protestoların Irak devletinin kontrolünü sarsmasından sonra gerçekleşti. Protestolardan önce Şii milisler güçlerinin zirvesindeydi. 

Ağustos 2019'da, 60 bin milise sahip eşi görülmemiş boyut ve nüfuza sahip olan Kataib Hizbullah (Kasım Süleymani’nin kurduğu ve başkanlığını Kays Gazali’nin yürüttüğü Heşdi Şabi grubu), İran’ın Irak'taki nüfuzun merkezi sinir sistemi idi. 

“Merkezi sinir sistemi çöktü” 

ABD, 3 Ocak'ta hava saldırısında Süleymani ve Ebu Mehdi Mühendis’i öldürmeden 5 gün önce Kataib Hizbullah’ın 25 yöneticisini öldürdü. Dolayısıyla, bu saldırıların ardında örgütün “merkezi sinir sistemi” de ciddi şekilde çöktü. 

İran destekli milisler, doğrudan kendilerine, İran'ın çıkarlarına ve Lübnan Hizbullah'ına fayda sağlayan ticari meselelerde de baskındı. Bu sayede ABD tarafından terörist olarak tanınan Kataib Imam Ali grubunun kurucusu Shibl el-Zaydi, Irak'ın en zengin adamlarından biri haline geldi. Lübnan Hizbullahı bu şekilde Irak’ta sayısız ihale aldı. 

“Şii milisler arasında iç savaş potansiyeli var” 

Milislerin desteklediği işadamları tarafından işletilen en az dört özel banka da dolar tahvil ederek İran için nakit para güvenliğini sağlayadı. Ayrıca her ay onlarca milyon doları “hayali” milislerin maaşı olarak tahsis etti. Milisler Irak’taki Najma, Qayyarah, Pulkhana ve Alas gibi küçük petrol yataklarının da kontrolünü sağladı. 

Ekim 2019'un başlarında, Bağdat'ın lüks Cadriya semtindeki villalarda bir araya gelen hükümet ve Heşdi Şabi üst düzey yetkilileri göstericilere karşı “Kriz Masası” oluşturdu. 

Süleymani ve Mühendis bile milisleri kısmen aynı hizada ve dengede tutmak için olağanüstü çaba sarf ediyordu. Şimdi bu gruplar arasında iç savaş için güçlü bir potansiyel var.