Yildirim-Imamoglu öncesi, canli yayin tartismalari tarihçesi

PeyamaKurd - 23 Haziran 2019 İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimlerinde yarışacak olan AKP’nin adayı Binali Yıldırım ile CHP’nin adayı Ekrem İmamoğlu ortak bir canlı yayında bir araya gelerek İstanbul üzerinden sorulara yanıt vererek tartışacaklar.

Yapılacak olan ortak canlı yayında 23 Haziran 2019 İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimlerinde seçmen üzerinde etkili olması bekleniyor. Peki liderlerin tartışma geleneği Türkiye'de ve bu geleneği başlatan ABD'de nasıl başladı, nasıl devam etti?

Canlı yayına katılacak olan AKP İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Binali Yıldırım ve CHP İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ekrem İmamoğlu arasında bu akşam gerçekleştirilecek olan yüz yüze tartışma programı Türkiye için uzun yıllar sonra yapılan 'liderler tartışması' olması açısından etkin bir konuma sahip.

Tarihsel açıdan bakıldığında liderlerin seçimler öncesi canlı yayınlarda bir araya gelme geleneği aslında ABD'de başladı. Yıldırım-İmamoğlu canlı yayını duyurulduğu gündem beri liderlerin tartışma programı geleneğinin başladığı ABD için 1960 tarihindeki canlı yayın işaret fişeği olarak gösterilse de Hürriyet Dış Haberler Editörü İlker Sezer, Twitter'dan yaptığı paylaşımlarla bu geleneği radyonun icadından da öncesine taşıyor.

1992'de baba Bush ve Bill Clinton arasındaki açık oturumda da Bush'un sıklıkla saatine bakması programa ve sorunlara ilgisizliği olarak yorumlandı. Seçimde galip gelense Clinton oldu.

2012 seçimlerinde Görevdeki Başkan Barack Obama, Cumhuriyetçi Parti'nin önemli isimlerinden Mitt Romney ile karşı karşıya geldi. Obama, Roosevelt ve Clinton'dan sonra ikinci döneminde de seçilen üçüncü Demokrat aday olurken, Romney memleketi Massachusetts'de kaybetti. Cumhuriyetçi aday Romney'in 2 milyona yakın belgesiz göçmene okul, askerlik ve iş olanakları yolunun açılması teklifi parti tabanından tepki gördü.

2016'da Demokrat Parti'nin başkan adayı Hillary Clinton ve Cumhuriyetçi Parti'nin başkan adayı Donald Trump, 8 Kasım'daki başkanlık seçimleri öncesinde canlı yayında kozlarını paylaştı. 90 dakika boyunca kesintisiz süren yayında ABD'deki ırkçılık ve saldırılar ile terörle mücadele konuları gündeme geldi. Bir diğer konu da Hillary Clinton'ın silinen mailleriydi.

Türkiye'de liderler düzeyinde canlı yayınlanan ilk açık oturum 22 Ekim 1983'te gerçekleştirildi. Programda Milliyetçi Demokrasi Partisi Genel Başkanı Emekli Orgeneral Turgut Sunalp, Halkçı Parti Genel Başkanı Nejdet Calp ve Anavatan Genel Başkanı Turgut Özel yer almıştı. Açık oturumu unutulmaz kılansa Turgut Özal ve Nejdet Calp arasında köprü ve otoyollar üzerine yaşanan özelleştirme tartışmasıydı. 6 Kasım 1983 genel seçimlerinde Özal sandıktan yüzde 45,1 ile birinci parti çıktı.

Türkiye'deki dördüncü ve son liderler tartışmasıysa 3 Kasım 2002 seçimleri öncesinde yaşandı. Programın konukları AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Deniz Baykal'dı. Programın moderatörü yine Uğur Dündar'dı. 2002 seçimlerinde AKP yüzde 34,2 oy oranıyla sandıktan birinci çıkmıştı.