Putin'in Temsilcisi'nden Sam'a gizli ziyaret

PeyamaKurd - Suriye'deki son durum ve gelişmelerle ilgili Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Suriye Özel Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev'in üst düzey generaller ile birlikte 23-24 Ocak’ta Şam’a düzenlediği gizli ziyarette Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed ile bir araya geldiği bilgisi paylaşıldı.

Yapılan gizli ziyaret ile ilgili Londra merkezli Şark'ul Avsat gazetesindeki habere göre, bu ziyaretin görünen sebebi Suriye Anayasa Komitesi’nin Cenevre’de düzenlediği toplantı ve Moskova ile Şam arasındaki sorunlar masaya yatırıldı.

Şark'ul Avsat gazetesindeki haberde şu ifadelere yer verildi:

"Daha derinde yatan sebep ise özellikle Joe Biden’ın yönetime gelmesinin ve Suriye devlet başkanlığı seçiminin (Rusya, Şam’ın diğer ülkelerle ilişkisinde bir ‘dönüm noktası’ olmasını istediği bu seçimi destekliyor) bu yılın ortalarında düzenlenecek olmasının ışığında, İdlib ile ilgili anlaşmalara bağlı kalınması ve bu anlaşmaların, Suriye’nin güneyi ile Rojava bölgesinin rejim açısından kötüye giden askeri duruma son vermek amacıyla sahadaki düzenlemelere hız vermek için kullanılması ihtiyacıydı.

Suriye'ye ait sürecin dışına çıkılması reddedildi

Lavrentyev, Şam’da Esed ile toplantısının ardından Suriye Anayasa Komitesi çalışmalarını takip etmek, Astana formatının diğer iki garantörün temsilcileri ve Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen’le görüşmek için Cenevre’ye gitti.

Cenevre’deki görüşmeler sırasında Astana formatının üç garantör ülkesi Rusya, Türkiye ve İran arasındaki ‘uyum düzeyi’ dikkat çekiciydi.

Suriye Anayasa Komitesi çalışmalarının üç sözcüsünün yaptıkları değerlendirmeler aynıydı.

Nitekim üç sözcü de Komite çalışmalarının ağır ilerlemesine ve atılım gerçekleştirmemesine rağmen çalışmaların sürmesi ve “bu siyasi kazanıma” sahip çıkılması gerektiğini, “Suriye liderliğindeki ve Suriye’ye ait olan bu sürecin dışına çıkacak herhangi bir zaman çizelgesinin dayatılmasını” reddettiklerini dile getirdiler.

"Biden yönetimi DSG'yi desteklemeye devam edecek"

Rusya ve Türkiye arasındaki yakınlaşma yeni bir gelişme değil fakat Türkiye’nin duruma ilişkin değerlendirmesinin Rusya ve İran’ın okumalarına yaklaşması yeni bir gelişme olarak görülebilir.

Batılı diplomatlarda hakim olan görüş, Biden’ın yönetime gelmesiyle birlikte üç garantör ülke arasındaki fikir ayrılıklarının azaldığı ve üç tarafın da Biden’ın ekibinin YPG öncülüğündeki Suriye Demokratik Güçleri’ni (DSG) desteklediği kanaatine sahip oldukları yönünde.

Üç garantör ülkenin Cenevre’deki toplantısından önce her üç ülke Suriye Anayasa Komitesi’nin beşinci tur toplantısının sonuçlarını değerlendirdi. Aktivist, uzman ve analistlerin katıldığı ve 5 gün süren toplantı ‘siyasi müzakereden’ ziyade ‘kültürel bir paneli’ andırıyordu.

Suriye anayasası ile ilgili belge sunuldu

Suriye hükümeti heyeti anayasa yazımına geçmeden önce egemenlik, sınırlar, milli değerler, Araplık, devletin laikliği, yönetimde adem-i merkeziyetçilik ve ‘Türkiye ile ABD’nin işgali’ gibi konuların ‘daha fazla tartışmaların yapılması ve hazırlığın’ gerektiğini belirtti.

Suriye hükümeti heyeti Başkanı Ahmed el-Kuzberi, daha önceki oturumlarda sunduğu belgenin kısaltılmış nüshası olan yazılı belgeyi Komite’ye sundu.

Aynı zamanda Kahire ve Moskova Platformlarının temsilcisi olan Suriye Müzakere Heyeti’ni temsil eden heyet, anayasa ilkelerinin yazımına giriş ve gelecek oturumlarda esas alınacak mekanizmalar üzerine anlaşma yapmaya hazırdı.

Heyet Başkanı Hadi el-Bahra, anayasa ilkelerinin yer aldığı bir belge sundu.

"Pedersen, Moskova ve Şam’a baskı uygulayacak"

BM Temsilcisi Pedersen bu anlaşmazlığı takip etti ve ‘iki garantör’ ülkeye bildirdi. Kelime seçimindeki titizliğiyle bilinen Pedersen, ilk defa, toplantıdan sonuç alınamamasından hükümet heyetini sorumlu tuttu.

Pedersen açık bir biçimde ‘hayal kırıklığına’ uğradığını ifade ederek, Kuzberi’nin Bahra’nın önerilerini kabul etmediğini söyledi.

Pedersen’in beşinci tur toplantısının kapanış oturumunda Mart ayının başlarında düzenlenecek bir sonraki toplantının tarihini açıklamaması dikkati çekti.

Zira Pedersen, gelecek toplantının tarihi, çalışma mekanizmaları, anayasa yazımı ve Kuzberi ile Bahra arasında koordinasyon mekanizması da dahil ‘tam bir anlaşmaya varmaları’ için Moskova ve Şam’a baskı uygulamak istiyor."