Peyama Serok Barzanî li ser Enfalê: Divê ew wekî jenosîdê were naskirin

PeyamaKurd - Serok Mesûd Barzanî di salvegera 38emîn a Jenosîda Enfalê de peyamek weşand. Di peyama xwe de, Barzanî tekez kir ku Enfal ne tenê trajediyek berê ye, lê di heman demê de berpirsiyariyek qanûnî ye ku divê dewleta Iraqê bi cîh bîne.

Di daxuyaniyekê de ku salvegera Enfalê, rêze komkujiyên sîstematîk ên li dijî gelê Kurdistanê, Mesûd Barzanî diyar kir ku ev trajedî hîn jî birînek neqediyayî di dilê gelê Kurd de ye. Barzanî bal kişand ser mezinahiya van sûcên ku ji hêla rejîma berê ya Iraqê ve hatine kirin û berpirsiyariyên civaka navneteweyî.

"182,000 mirovên bêguneh tenê ji ber ku Kurd bûn hatin kuştin"

Di peyama xwe de, Barzanî wendahiyên tirsnak ên operasyonên Enfalê bi bîr xist û got: "Di encama van êrîşên nemirovane de, ku ji hêla rayedarên berê yên Iraqê ve bi awayekî sîstematîk hatine kirin, 182,000 welatiyên Kurd bêyî tu sûcê xwe, tenê ji ber ku Kurd bûn, şehîd bûn an jî wenda bûn."

Barzanî diyar kir ku kampanyaya Enfalê ne tenê bi kuştinên girseyî ve sînordar bû; wî bi bîr xist ku êrîşên kîmyewî, koçberkirina bi darê zorê (derxistin), polîtîkayên erebkirinê, guhertinên demografîk û şewitandin û wêrankirina bi hezaran gundan hemî hewldanên ji bo hilweşandina bingehên jiyana gelê Kurd bûn.

"Dersek girîng ji bo nifşên pêşerojê"

Barzanî tekez kir ku kampanyaya Enfalê derseke dîrokî ye ku divê neyê jibîrkirin û got, "Enfal neheqiyek mezin bû; ew di heman demê de derseke girîng e ji bo nifşên niha û pêşerojê ku divê di tu şert û mercan de neyê paşguhkirin."

Bang ji bo "tezmînatê" ji dewleta Iraqê

Serok Barzanî diyar kir:

"Divê ev sûc di asta navneteweyî de wekî 'jenosîd' werin naskirin. Divê garantiyên mutleq werin peyda kirin ku trajediyên wiha careke din li Iraqê çênebin. Di heman demê de, erkê sereke yê dewleta Iraqê ye ku tezmînatê bide vê jenosîda ku li dijî neteweya me hatiye kirin û êşa qurbaniyan sivik bike."

Mesûd Barzanî peyama xwe bi van gotinan bi dawî kir: "Em bi hezaran silavan ji giyanên pîroz ên şehîdên Enfalê û hemî şehîdên Kurdistanê re dişînin û em bi dil û can xemgîniya malbatên wan ên birûmet parve dikin."

Peyama Mesûd Barzanî wiha ye:

"Bi navê Xwedayê herî dilovan

Enfal birîneke kûr e di dilê gelê Kurd de, yek ji mezintirîn tawanên ku ji aliyê rayedarên berê yên Iraqê ve bi awayekî sîstematîk û bi zanebûn li dijî neteweya Kurd hatiye kirin.

Di encama vê kiryara nemirovane de, 182,000 welatiyên Kurd winda bûn û şehîd bûn, bêguneh ji her sûcî, tenê ji ber ku ew Kurd bûn.

Êrîşên kîmyewî, erebkirin, koçberkirina bi darê zorê, guhertina demografîk, wêrankirina bi hezaran gundan û hewldana ji bo wêrankirina hemî stûnên bingehîn ên jiyanê li Kurdistanê tenê çend ji tawanên ku ji aliyê hikûmeta berê ya Iraqê ve li dijî gelê Kurd hatine kirin in.

Enfal neheqiyek mezin bû; ew di heman demê de dersek girîng e ji bo nifşên niha û pêşerojê ku divê qet neyê paşguh kirin.

Divê ev tawan di asta navneteweyî de wekî jenosîd werin nas kirin, û divê garantiyek xurt were danîn ku ev tawanên ku li dijî gelê Kurd li Iraqê hatine kirin qet dubare nabin. Divê mafên qurbaniyên Enfalê werin vegerandin û divê edalet ji bo tawanên ku li dijî neteweya me hatine kirin were bicîhkirin." Erka dewleta Iraqê ye ku tezmînatê ji bo jenosîdê bide.

Di salvegera sî û heştemîn a karesata Enfalê de, em bi hezaran silavan ji bo giyanên paqij ên şehîdên Enfalê û hemû şehîdên Kurdistanê dişînin; em bi dil û can xemgînî û êşa malbatên serbilind ên Enfalê û hezkiriyên wan parve dikin.”