NATO Ankara zirvesi: Kimler katılacak, hangi konular masada?

PeyamaKurd - NATO'nun 32 üye ülkesinin liderleri, salı ve çarşamba günleri Ankara'da düzenlenecek zirvede bir araya gelecek.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa'nın savunma yükünü daha fazla üstlenmesi yönündeki baskıları, Ukrayna'ya destek, savunma sanayisinin güçlendirilmesi ve İran'daki gelişmeler zirvenin ana gündem maddelerini oluşturacak.

Savunma harcamaları ön planda

Trump yönetimi, Avrupa'nın kendi güvenliğinde daha fazla sorumluluk üstlenmesini isterken, liderlerin savunma harcamalarında kaydedilen ilerlemeyi değerlendirmesi bekleniyor.

Reuters'ın ulaştığı zirve bildirisi taslağına göre liderler, Avrupa'daki müttefikler ile Kanada'nın 2025 yılında temel savunma ihtiyaçlarına yönelik yatırımlarını 139 milyar doların üzerinde artırdığını vurgulayacak.

Bildiride ayrıca, "Daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa inşa ediyoruz. Avrupa müttefikleri ve Kanada, ABD ile birlikte ittifakın savunmasında daha fazla sorumluluk üstleniyor." ifadelerine yer verilmesi öngörülüyor.

Ukrayna'ya yeni destek paketi

Zirvede NATO üyelerinin Ukrayna'ya verdikleri desteği yinelemesi ve 2026 yılı için 70 milyar avroluk askerî teçhizat, eğitim ve yardım taahhüdünde bulunması bekleniyor.

Taslak bildiride, müttefiklerin 2027 yılında da en az aynı seviyede desteği sürdürme yönünde egemen kararlarını teyit edeceği belirtiliyor.

Söz konusu finansmanın bir bölümü mevcut ikili yardım taahhütlerinden, bir bölümü ise Avrupa Birliği'nin 2026-2027 dönemini kapsayan 60 milyar avroluk Ukrayna savunma yatırım ve tedarik kredi mekanizmasından karşılanacak. ABD'nin bu finansman paketine katkı sağlaması beklenmiyor.

Savunma sanayisi ve yeni iş birlikleri

Geçen yıl savunma harcamalarına odaklanan NATO, bu yıl ise silah üretim kapasitesinin artırılması ve savunma teknolojilerinde inovasyonun hızlandırılmasını gündeme alacak.

Bu kapsamda salı günü Ankara'da düzenlenecek NATO Savunma Sanayisi Forumu'nda on milyarlarca dolar değerinde savunma anlaşmalarının açıklanması bekleniyor.

İran gündemde olacak

Avrupalı yetkililer, İran'daki savaş ve Trump'ın Avrupa ülkelerinin bu konudaki tutumuna yönelik eleştirilerinin zirveye gölge düşürmesinden endişe ediyor.

Zirve bildirisinde, "Müttefikler, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yinelerken, Tahran'a Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne tam saygı göstermesi çağrısında bulunuyor." ifadelerinin yer alması bekleniyor.

Türkiye'nin beklentileri

Zirvenin ev sahibi Türkiye, gelişen savunma sanayisi kapasitesini öne çıkarmayı ve NATO içinde savunma ticaretine yönelik tüm kısıtlamaların kaldırılması yönündeki çağrısını yinelemeyi hedefliyor.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ayrıca Fransa ve İtalya ile SAMP/T hava savunma sistemi tedariki ve savunma sanayisi alanındaki iş birliği konularında ilerleme sağlamaya çalışması bekleniyor.

Erdoğan'ın Trump ile gerçekleştireceği ikili görüşmede ise Ankara-Washington ilişkilerindeki olumlu havayı öne çıkarırken, ABD yaptırımlarının kaldırılması ve Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesi taleplerini gündeme getirmesi öngörülüyor.

Zirveye kimler katılacak?

NATO'nun 32 üye ülkesinin liderlerinin yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Antonio Costa ve Ursula von der Leyen'in de salı akşamı düzenlenecek liderler yemeğine katılması bekleniyor.

Ankara'da ayrıca NATO dışişleri bakanları, Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin dışişleri bakanlarıyla görüşecek. Ukrayna Dışişleri Bakanı ile Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas de temaslarda yer alacak.

Öte yandan NATO savunma bakanları, Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore'den mevkidaşlarıyla da ayrı toplantılar gerçekleştirecek.