PeyamaKurd - Hevpeymanî ji Reza Pehlewî, kesayetiyek pêşeng di opozîsyona Îranê de, dûr dikeve. Mihemed Nazîf Kadirî, serokê PDK-I, diyar kir ku Pehlewî ne xwedî planeke siyasî ya zelal e û ji bo Kurdan ti vîzyonek erênî pêşkêş nake û tekez kir ku nêzîkatiya wî ji ya rejîma heyî jî sînordartir e.
Komên opozîsyona Kurd li Îranê bi hevgirtina pênc saziyên siyasî yên sereke li Herêma Kurdistanê hevpeymaniyek nû ava kirine.
Di 22ê Sibata 2026an de di daxuyaniyek hevbeş de hat ragihandin ku hevpeymanî wê di bin navê "Hevpeymaniya Hêzên Siyasî yên Kurdistana Îranê" de bixebite.
Partiyên beşdar di hevpeymaniyê de:
Partiya Demokratîk a Kurdistana Îranê (PDKI)
Partiya Azadiya Kurdistanê (PAK)
Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK)
Rêxistina Têkoşîna ji bo Kurdistana Îranê (Xebat)
Partiya Komala Karkerên Kurdistanê (Komala)
Armanc û hincet:
Di daxuyaniya hevbeş de tekez kirin ku sedema avakirina hevpeymaniyê ew bû ku Komara Îslamî ya Îranê hemû rewatiya siyasî wenda kiriye, lê dîsa jî dikare ji ber parçebûna opozisyonê di desthilatdariyê de bimîne. Armancên sereke yên hevpeymaniyê wiha hatine rêzkirin:
"Ji bo hilweşandina Îranê
Ji bo pêkanîna mafê çarenûsî yê gelê Kurd
Ji bo parastina mafên mirovan, azadî, demokrasî û jiyana aştiyane di navbera komên etnîkî û olî yên cûda yên li Îranê
Serxwebûna derve û piştgiriya navneteweyî"
Di daxuyaniyekê de, Mihemed Nazîf Qadirî, endamê komîteya rêveberiya PDKI, diyar kir ku hevpeymanî ne girêdayî DYA an hêzên din ên biyanî ye û got, "Tevgera Kurd 80 sal in ji bo mafên xwe yên rewa têdikoşe; em li benda kesî nînin."
Kadirî herwiha hêviya xwe anî ziman ku Amerîka û Ewropa wê piştgiriyê bidin hevpeymaniyê û bi bîr xist ku welatên Rojavayî jî ji terora rejîma Îranê bandor dibin.
Rexneyên li ser Reza Pehlewî
Hevpeymanî dûrî Reza Pehlewî dimîne. Kadirî diyar kir ku Pehlewî ne xwedî planeke siyasî ya zelal e, ji bo komên din ên etnîkî li Îranê tu vîzyonek erênî pêşkêş nake û rejîma bavê wî dîktatorî li ser Kurdan ferz kiriye û got: "Nêzîkatiya Pehlewî ji rejîma heyî jî xerabtir e."
Helwest û tedbîrên ewlehiyê yên Herêma Kurdistanê
Di demek kurt de piştî daxuyaniya hevpeymaniyê, Wezareta Navxweyî ya Herêma Kurdistanê (KRG) ragihand ku herêm wê wekî baregehek ji bo êrîşên li dijî Îranê neyê bikaranîn. Kadirî diyar kir ku hevpeymanî wê ji axa Iraqê tu çalakiyên leşkerî dest pê neke û wê di serî de çalakiyên xwe li Kurdistana Îranê di warên siyasî, çandî û leşkerî de bike.
Nîgeraniyên herêmî
Ev pêşketin, piştî êrîşên Îranê yên li ser sînorên berê yên li ser baregehên Kurdan li Herêma Kurdistanê û hişyariyên milîsa Îraqî ya bi piştgiriya Îranê Ketaib Hizbullah, hevsengiya nazik a herêmê dîsa anî rojevê. Milîs li dijî hewldanên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê yên ji bo bikaranîna Kurdan ji bo operasyonên potansiyel derketin.
Rewşa Kurdan û girîngiya hevpeymaniyê
Kurdên li Îranê bi qasî %10ê nifûsê pêk tînin û demek dirêj e ku parêzvanên xweseriyê ne. Hevpeymaniya nû armanc dike ku di nîqaşên li ser guhertina rejîmê de, nemaze di çarçoveya xwepêşandanên Îranê yên 2025-2026an û zêdebûna rageşiyên Amerîka-Îranê de, aliyê Kurdî xurt bike.
Pispor destnîşan dikin ku ev hevpeymanî xwedî potansiyela zêdekirina giraniya Kurdan di nav muxalefeta Îranê de ye, di heman demê de girîngiya krîtîk a parastina hevsengiya nazik a herêmê ji ber siyaseta bêalîbûnê ya Herêma Kurdistanê û xetera tolhildana Îranê tekez dike.