Qebareya bazirganiya Herêma Kurdistanê ji bo heft salên bê hat eşkerekirin

PeyamaKurd - Raporek ku ji aliyê Wezareta Darayî û Aboriyê ya Hikûmeta Herêma Kurdistanê ve hatiye amadekirin û ji aliyê Rudawê ve hatiye ragihandin, tevahiya qebareya bazirganiyê ya ku di navbera salên 2019 û 2025an de bi rêya 12 deriyên sînor ên bejahî û hewayî yên herêmê hatiye kirin gihîştiye 227 trîlyon û 171 milyar û 180 milyon û 900 hezar dînar.

Di raporê de tê gotin ku qebareya bazirganiyê ya herî zêde di navbera heft salan de di sala 2024an de bi 41.2 trîlyon dînar hatiye tomarkirin, lê asta herî nizm di sala 2020an de bi 28 trîlyon dînar hatiye tomar kirin.

Qebareya bazirganiyê li gorî salan wiha ye:

• 2019: 31 trîlyon dînar

• 2020: 28 trîlyon dînar

• 2021: 33.7 trîlyon dînar

• 2022: 33.6 trîlyon dînar

• 2023: 33.6 trîlyon dînar

• 2024: 41.2 trîlyon dînar

• 2025: 25.4 trîlyon dînar

Li gorî raporê, dahata giştî ya gumrikê ji deriyên sînor di heman heyamê de gihîştiye 9 trîlyon 547 milyar 332 milyon 96 hezar dînar.

Dahata gumrikê ya herî zêde di sala 2024an de ji 1.6 trîlyon dînar derbas bû, lê di sala 2025an de dahat daket 1.09 trîlyon dînar. Bi vî awayî, dahatên gumrikê di salekê de bi qasî ji sedî 33.5 kêm bûn.

Dahatên gumrikê li gorî salan wiha hatin ragihandin:

• 2019: 1.3 trîlyon dînar

• 2020: 1.1 trîlyon dînar

• 2021: 1.4 trîlyon dînar

• 2022: 1.4 trîlyon dînar

• 2023: 1.4 trîlyon dînar

• 2024: 1.6 trîlyon dînar

• 2025: 1.09 trîlyon dînar

Dema ku li ser bingeha parêzgehê tê nirxandin, Duhok bi dahatên gumrikê yên ku ji 4 trîlyon 977 milyar dînar derbas bûn di rêza yekem de bû. Dahata gumrikê ya Silêmaniyê bi 2 trîlyon 953 milyar dînar û ya Hewlêrê jî bi 1 trîlyon 633 milyar dînar hat tomarkirin.

Di nav deriyên sînor de dahata gumrikê ya herî bilind ji Deriyê Sînor ê Îbrahîm Xelîl, ku bi Tirkiyeyê ve girêdayî ye, hat bidestxistin. Her çiqas dahata vê deriyê sînor di heft salan de ji 4 trîlyon û 818 milyar dînar derbas bûbe jî, dahata ji Deriyê Sînor ê Hec Omeranê li ser sînorê Îranê gihîştiye 1 trîlyon û 449 milyar dînar.