Tevgera dîplomatîk a sêgoşeya Bexda, Şam û Tehranê

PeyamaKurd - Li Rojhilata Navîn tevgereke dîplomatîk a pir bilez û piralî di navbera paytextên herêmî de birêve diçe. Ev liv û tevger nîşan dide ku piştî guhertinên siyasî yên li Sûriyeyê, hevsengiyên nû yên ewlehî û siyasî di navbera Tehran, Bexda, Şam û Beyrûtê de tên nîqaşkirin.

Di navenda vê dîplomasiya qerabalîx de, zextên giran ên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê yên li ser Serokê Hikumeta Demkî ya Sûriyeyê Ehmed El Şera hene daku bandora Hizbullahê li ser sînoran sînordar bike.

Her çend heta niha çi daxuyaniyên fermî li ser naveroka civînan nehatibin dayîn jî, dema rûdana van serdanên li pey hev, nîşan dide ku pirose ji protokoleke asayî derketiye û veguhastiye pîlaneke krîtîk a herêmî.

Herka rûdanên dîplomatîk ên di çend rojên dawî de gav bi gav bi vî rengî nîşan da:

Wezîrê Karên Derve yê Îranê Ebas Eraqçî serdaneke ji nişka ve bo Bexdayê encam da. Hemwextî vê serdanê, nîqaşên li ser zextên DYAyê yên ji bo ji nû ve sazkirina hevsengiyên li Iraq û Lubnanê (bi taybetî li ser Hizbullahê) germ bûn.

Kêmî rojekê piştî vegera Eraqçî, Wezîrê Karên Derve yê Îraqê (Fuad Husên) çû Şamê û ligel Ehmed El Şera û berpirsên din ên hikumeta demkî rûnişt. Çavdêr dibêjin ku Îraqê di vê serdanê de peyamên hişyariyê yên Îranê gihandine Şamê.

Tê ragihandin ku di rojên bê de, Wezîrê Karên Derve yê Hikumeta Demkî ya Sûriyeyê Eshed El Şeybanî dê serdana Lubnanê bike da ku li ser sînor, girtiyên Sûriyeyî û peywendiyên dualî bicive.

Sedema sereke ya dîplomatîk, tirsa Îranê ya ji nêzîkbûna muhtemel a di navbera Şam û Washingtonê de ye. Li gorî şîroveyên siyasî, xalên sereke yên ku di paşperdeyê de tên nîqaşkirin ev in:

Washington daxwaz ji Ehmed El Şera dike ku tedbîrên ewlehiyê yên li ser sînorê Lubnan-Sûriyeyê tund bike daku rê li ber veguhastina çekan bo Hizbullahê were girtin.

Tehran naxwaze Sûriye bibe pişka rêkeftineke herêmî ya ku li dijî berjewendiyên eniya berxwedanê û Hizbullahê ye. Ji ber vê, bi rêya Bexdayê peyam şand ku Şam ji pêngavên wiha dûr bisekine.

Tê payîn ku Eshed El Şeybanî di serdana xwe ya Beyrûtê de vê peyama krîtîk bide ku "Niyeta Şamê ya destwerdana leşkerî li Lubnanê nîn e" daku fikarên navxweyî yên Lubnanê kêm bike.