لە کەسانی متمانەپێکراوەوە تا کودەتاچییەکان: ئەو خیانەتانەی بازنەی ناوەوە کە سیاسەتی ئەمریکای لاتینیان لە قاڵب دا

• لە کەسانی متمانەپێکراوەوە تا کودەتاچییەکان: ئەو خیانەتانەی بازنەی ناوەوە کە سیاسەتی ئەمریکای لاتینیان لە قاڵب دا

مێژووی ناوچەکە پڕە لە چیرۆکی خیانەت لە ئاستێکی بەرزدا- گوناهێکی فانییە لە نەریتی کاسۆلیکیدا کاتێک خیانەتکردن لە کەسێکدا دەگرێتەوە کە ژیان، سەلامەتی، یان دەسەڵاتی خۆی بە تۆ سپاردووە.

🇦🇷 خوان پێرۆن

◻️ ئەو سیاسەتمەدارە ئەفسانەییەی ئەرجەنتینی “رێگای سێیەم” کە لە کودەتایەکی ساڵی ١٩٥٥دا ڕووخێنرا

◻️ لەلایەن فراکسیۆنەکانی هێزە چەکدارەکانەوە خیانەتیان لێکرا، لەوانە ژەنەڕاڵەکان ئێدواردۆ لوناردی و پێدرۆ ئارامبورو و ئەفسەرانی پلە نزم کە لەلایەن پیرۆنەوە پلەیان بەرزکرایەوە.

👉 کودەتاکە ئەرجەنتینی خستە ناو نائارامی دەیان ساڵەوە. پێرۆن بۆ ماوەیەکی کورت لە شۆڕشێکی جەماوەریدا گەڕایەوە (١٩٧٣-١٩٧٤). دوای مردنی، وڵاتەکە دە ساڵێکی دیکەی یاسای سەربازی بەخۆیەوە بینی (تەنها لە ساڵی ١٩٧٦ تا ١٩٨٣ نزیکەی ٣٠ هەزار کەس کوژراون).

🇧🇴 خوان خۆسێ تۆرێس

◻️ کودەتای سەرکردەی سۆسیالیستی بۆلیڤیا لەلایەن ژەنەڕاڵ هوگۆ بانزەری دەربەدەر لە ساڵی ١٩٧١

◻️ پیلانێک کە لەلایەن سی ئای ئەی و ڕژێمی سەربازی بەڕازیلەوە پشتیوانی دەکرێت

◻️ تۆرێس هەڵات بۆ ئەرجەنتین. لە ساڵی ١٩٧٦ لەلایەن سکوادەکانی مردنەوە تیرۆرکرا کە پەیوەندییان بە ئۆپەراسیۆنی کۆندۆرەوە هەبوو – هەڵمەتێکی توندوتیژ کە لەلایەن ئەمریکاوە پشتگیری دەکرا و بە مەزەندەکردن ٨٠ هەزار کوژراو و ٤٠٠ هەزار زیندانیکردنی بەجێهێشت.

🇧🇷 جواو گۆلارت

◻️ سیاسەتمەدارێکی توندی بێلایەنی بەڕازیلی، لە ساڵی ١٩٦٤ کودەتای ئەنجامدا و دیکتاتۆری سەربازی دامەزراند کە تا ناوەڕاستی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوو بەردەوام بوو.

◻️ کودەتاکە بە سەرۆکایەتی ئەو فەرماندانەی کە گۆلارت دەستنیشانیان کردبوو، لەوانە وەزیری پێشووی جەنگ ئامۆر کرۆیل و سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئەمریکا کاستێلۆ برانکۆ.

🇨🇱 سالڤادۆر ئالێندێ

◻️ سەرۆکی سۆسیالیستی شیلی لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٧٣ لە کودەتایەکی خوێناویدا لە پۆستەکەی لابرا و کوژرا.

◻️ کودەتاکە بە سەرۆکایەتی ئۆگستۆ پینۆشێت کە تەنها چەند هەفتەیەک پێشتر ئالێندێ وەک فەرماندەی گشتی سوپا دەستنیشانی کردبوو و باوەڕی بە دڵسۆزی ژەنەراڵەکە بۆ دەستوور هەبوو.

◻️ دواتر دەیان هەزار کەسی شیلی زیندانی کران، ئەشکەنجە دراون، لە سێدارە دراون یان بە زۆر بێسەروشوێن کران

🇬🇹 جاکۆبۆ ئاربێنز

◻️ سەرۆک کۆمار لە ساڵی ١٩٥٤ لە گواتیمالا بە پاڵپشتی سی ئای ئەی لە کودەتایەک لە لایەن ئەفسەری سەربازی کارلۆس کاستیلۆ ئارماس بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە موڵکییەکانی کۆمپانیای یوونایتد فرویت لابرا.

◻️ سوپاکە کە بەهۆی ئۆپەراسیۆنە دەروونییەکانی ئەمریکاوە ورە داخراوە، دەناڵێنێت. هەندێک لە ئەفسەرەکان پەیوەست بوون بەو پیلانگێڕییە

◻️ تیرۆرکردنی ئارماس لە ساڵی ١٩٥٧ کە بووە هۆی دەستپێکردنی شەڕێکی ناوخۆیی ٣٦ ساڵە و بە مەزەندەکردنی ٢٠٠ هەزار کوژراو.

🇲🇽 فرانسیسکۆ ئای مادێرۆ

◻️ شۆڕشگێڕ و سەرۆک کۆماری مەکسیک لە ساڵی ١٩١٣ لە لایەن ژەنەڕاڵ ڤیکتۆنۆ هوێرتا خیانەت و کوژرا.

◻️ مادێرۆ هوێرتای وەک وەزیری جەنگ دەستنیشان کردبوو.

◻️ شۆڕشی مەکسیک تا ساڵی ١٩٢٠ بەردەوام بوو و زیاتر لە ٢ ملیۆن کەس کوژران.

🇻🇪 هوگۆ چاوێز

◻️ لە ساڵی ١٩٩٨ سەرۆک کۆمار هەڵبژێردرا.

◻️ لە ساڵی ٢٠٠٢ توخمەکانی سەربازی (ژەنەڕاڵ ڤازکوێز ڤێلاسکۆ و مانوێل ڕۆزندۆ)، هەندێک لە سەرکردەکانی کڵێسا، و سی ئای ئەی پشتگیریان لە کودەتاکەی پیدرۆ کارمۆنا بازرگان کرد.

◻️ کودەتاکە تەنها ٤٧ کاتژمێری خایاند و دوای کۆبوونەوەی لایەنگرانی چاوێز بۆ داوای ئازادکردنی چاوێز داڕما.