Ji bo parastina tevna dîrokî li Hewlêrê hemû avahiyên dîrokî têne belgekirin

PeyamaKurd – Hatiye ragihandin ku hemû tax û xanîyên kevin ên li Hewlêrê wê werin belgekirin û arşîvkirin da ku pêşî li wêrankirina tevna dîrokî ya bajêr were girtin.

Rêveberê Giştî yê Antîk û Mîrateya Hewlêrê Nadir Babekir di hevpeyvînekê de roja Sêşemê, 6ê Çileya 2026an de bi K24 re diyar kir ku ew bi şîrketekê re hevkariyê dikin ku projeyên herêmî yên li Herêma Kurdistanê dide pêşiyê. Di vê çarçoveyê de, xebat ji bo belgekirina hemû taxên kevin, xanîyên dîrokî, mizgeft, dibistan û bermahiyên din ên kevnar ên li Hewlêrê tê kirin.

Nadir Babekir hûrguliyên li ser pêvajoyê parve kir û got, "Di qonaxa yekem de, envanterek ji hemû avahiyan wê were berhevkirin. Dûv re, ev avahî wê ji perspektîfa endezyariyê ve werin lêkolînkirin; hemû hûrgulî û dane wê di pirtûkekê de werin berhevkirin û belgekirin. Bi saya vê xebatê, avahiyên dîrokî wê ji wêrankirinê werin rizgarkirin û di pêşerojê de dikarin wekî çavkaniyek referansê û bankeke agahdariyê jî werin bikaranîn."

Babekir herwiha destnîşan kir ku ji bo vê pêvajoyê komîsyonek taybet wê were damezrandin û mekanîzmaya xebatê wê bi rêya civînan piştî qonaxên komkirina agahiyan û lêkolînê were zelalkirin.

Xanîyên dîrokî yên 200 salî

Hewlêr bi zêdetirî 2,000 xanîyên dîrokî pesnê xwe dide, ku hin ji wan ji du sedsalan zêdetir vedigerin. Li kêleka van xaniyan, bajar gelek taxên kevin, mizgeft, hemam û dibistanên ku wekî beşek ji mîrateya wê ya çandî têne hesibandin jî hene.

Taxên dîrokî û mîmarî

Li Kela Hewlêrê sê taxên dîrokî yên sereke hene:

Taxa Sara: Li rojhilatê kelehê ye, ev herêm wekî cihê rûniştinê yê malbatên navdar tê zanîn. Xanîyên li vir bi karanîna teknîk û xemilandinên mîmarî yên herî nûjen ên wê demê hatine çêkirin.

Taxa Tekye: Li beşa bakurê kelehê ye.

Taxa Tophane: Li beşa rojava ye, ev tax bi giranî ji bo bazirgan û xelkê herêmê herêmek niştecîbûnê bû.

Taxên Xanaqa, Arap, Tacil, Seydawa, û Teyrawa yên li derveyî kelehê jî di nav taxên din ên kevnar ên bajêr de ne.

Herwiha li bajêr gelek cihên îbadetê yên dîrokî hene ku dîroka wan vedigere sedsalan. Di nav van de, Mizgefta Kele, Mizgefta Mezin a Erbîlê, Mizgefta Melle Efendî, Mizgefta Şêx Çolî, û Mizgefta Xanaqa derdikevin pêş.