Yekem berteka Senator Graham li ser peymana Sûriye-HSD: Ez bi fikar im

PeyamaKurd – Senatorê Komarî yê payebilind Lindsey Graham, li ser peymana agirbestê ya di navbera Hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê û Hêzên Demokratîk ên Sûriyeyê (QSD) de şîrove kir û got, "Pirsên min ji bersivan zêdetir in", û hişyarî da ku Washington hîn bi tevahî ji hûrguliyên peymanê agahdar nîne.

Senatorê navdar ê Amerîkî, ku bi nêzîkbûna xwe ya bi Donald Trump re tê nasîn, guman û fikarên xwe yên di derbarê peymana ku roja Yekşemê, 18ê Çile, di navbera Hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê û HSD de hatiye ragihandin de anî ziman.

Graham diyar kir ku ne ew û ne jî, bi zanîna wî, tu senatorekî din agahdariya tevahî li ser peymana ku piştî çend rojan şerên dijwar di navbera hêzên HSD û Şamê de hatiye bidestxistin, tune. Di daxuyaniyekê de ku li ser platforma medyaya civakî X hatiye kirin, wî got:

"Ez hêvî dikim ku ev peyman tijî sozên sozdar be û wê guhertinên mezin biafirîne, lê fikar û pirsên min hene."

Hûrguliyên peymanê çi ne?

Lihevkirina 14 xalî ya di navbera aliyan de hatiye çêkirin, vekişîna hêzên HSD ji parêzgehên sereke yên wekî Reqa û Dêra Zorê destnîşan dike. Li gorî peymanê, şervanên HSD piştî kontrolên ewlehiyê dê "bi awayekî takekesî" di Wezaretên Parastin û Karên Hundir ên Sûriyeyê de werin entegrekirin.

Herwiha, kontrola zeviyên petrol û gazê, deriyên sînor û girtîgehên sereke yên ku gumanbarên DAIŞê lê ne dê radestî hikûmeta navendî ya Şamê werin kirin.

Berî peymanê, hêzên hikûmetê li ser erdê pêşveçûnek bilez bi dest xistibûn, kontrola gelek cihan, di nav de bendav, zeviyên petrolê, navçeya Tebqa û hin beşên Dêra Zorê, bi dest xistibûn.

"Berjewendiya me ya Ewlekariya Neteweyî li Sûriyeyê Hevkariya me bi HSDê re ye"

Graham, ku demek dirêj e piştgirê HSDê di Kongreyê de ye û kesayetiyek navdar di şerê hêzên Kurdî de li dijî DAIŞê ye, girîngiya vê hevkariyê dubare kir:

"Bi salan e, me bi HSDya ku bi piranî Kurd e re mil bi mil xebitiye da ku DAIŞê dûr bixin. Yek ji berjewendiyên bingehîn ên ewlehiya neteweyî yên Amerîkayê li Sûriyeyê hevkariya me bi HSDê re bûye."

Pirsên li ser Tirkiye û Îsraîlê

Senator Graham herwiha bandorên herêmî yên peymanê pirsî û pirsî gelo ew bi hevkarên herêmî yên ji bilî Tirkiyeyê re hatiye nîqaşkirin. Wî herwiha pirsa gelo Hêzên Çekdar ên Tirkiyê di pêşveçûnên dawî yên ber bi deverên di bin kontrola HSDê de beşdar bûne, anî ziman.

Di nav pirsên Graham de ev hebû ku gelo peyman wê rê bide hebûna leşkerî ya Tirkiyê ya pêşerojê û gelo di vê pêvajoyê de bi Îsraîlê re şêwir hatiye kirin an pêşniyarek hatiye pêşkêş kirin.

Senatorê Komarî diyar kir, "Pirsên min ên di derbarê vê peymana agirbestê ya dawî ya di navbera hikûmeta Sûriyê û HSDê de ji bersivên ku min wergirtine girantir in. Wekî senatorekî ku têkiliyên wî yên nêzîk bi HSDê re hene, ez li bendê me ku bersiva van hemû pirsan û yên din di zûtirîn demê de were dayîn."

Rewşa Rojava diguhere

Ev peyman wekî guhertina herî mezin di avahiya parçebûyî ya Sûriyê de ji dema hilweşandina Beşar Esed di sala 2024an de tê dîtin.

Peyman, ku pêşbînî dike ku hikûmeta veguhêz a nû ya bi serokatiya Ehmed Şera kontrola piraniya welêt bi dest bixe, di heman demê de bi bandor tê wateya dawiya Rêveberiya Xweser ku ji deh salan zêdetir li Rojava û Bakurê Sûriyê heye.

Her çiqas hikûmeta Şamê vê peymanê wekî gavek ber bi "yekbûna Sûriyeyê" ve dibîne jî, hûrgiliyên wekî kontrolên ewlehiyê, şêweyê rêveberiya herêmî li deverên ku piraniya wan Kurd in mîna Hesekê, û çawa mafên hindikahiyan wê werin garantîkirin hîn ne diyar in.