Lûtkeya Davosê îro dest pê dike: 5 xalên sereke yên rojevê wê bêne gotûbêjkirin

PeyamaKurd – 56emîn Foruma Aborî ya Cîhanê, yek ji girîngtirîn lûtkeyên aborî û siyasî yên cîhanê, îro li Davosê, Swîsreyê deriyên xwe vekir. Lûtke, ku roja Duşemê 19ê Çileya 2026an dest pê kir û heta roja Înê 23ê Çileyê berdewam dike, ji hêla zêdetirî 1000 serokên dewletan, berpirsên hikûmetê û rêberên cîhanî ve tê beşdar kirin.

Serokwezîr Mesrûr Barzanî li Davosê

Serokwezîrê Herêma Kurdistanê Mesrûr Barzanî jî beşdarî vê lûtkeya krîtîk dibe ku biryarderên cîhanî lê dicivin. Biryar e ku Serokwezîr Nêçîrvan Barzani di çarçoveya forûmê de rêze civînên stratejîk ên asta bilind bi serokên dewletan, rêberên navneteweyî û veberhênerên pêşeng ên cîhanî re li dar bixe.

Li pişt perdeya lûtkeyê, ku beşdar dê li ser çareseriyên pirsgirêkên cîhanî nîqaş bikin, tê payîn ku bi dehan peymanên nû di navbera hikûmet û şîrketên pirneteweyî de di warên aborî û ewlehiyê de werin îmzekirin.

Pênc xalên sereke yên rojeva civînê

Îsal, forum di bin siya nezelaliyên cîhanî de li bersiva pênc pirsên krîtîk digere:

1. Hevkarî û dîplomasî di cîhaneke reqabetê de

Mijara yekem a civînê li ser pirsa "Gelo gengaz e ku di cîhaneke reqabetê de bi hev re tevbigerin?" di nav têkoşîna ji bo bandorê û guherîna hevsengiyên hêzê di navbera hêzên cîhanî de, armanc ew e ku zemînek hevpar ji bo hevkariyê di navbera şîrket, hikûmet û rêxistinên civaka sivîl de were afirandin.

2. Modelên nû yên mezinbûna aborî

Mijara duyemîn "vedîtina çavkaniyên nû yên mezinbûnê" nîqaş dike. Di vê serdema ku bazirganiya cîhanî ji ber tengezarî û şerên jeopolîtîk asteng dibe, û welat aboriyê wekî çekek cezayan bikar tînin, ji bo hem hikûmetan û hem jî ji bo sektora taybet çareseriyên domdar têne xwestin.

3. Sermayeya mirovan di serdema hişê çêkirî de

Bandora teknolojiyê, û bi taybetî jî zekaya sûni, li ser bazara kar di bin sernavê "Veberhênana li Mirovan" de tê nîqaş kirin. Li gorî daneyên forumê, tê payîn ku di nav pênc salên pêş de %22ê karên cîhanî bi entegrasyona hişê çêkirî veguherin. Di vê çarçoveyê de, gavên ji bo pêşîgirtina li wendakirina kar û pêşxistina jêhatîyên takekesî wê werin nirxandin.

4. Belavkirina berpirsiyar a nûjeniyê

Mijara çaremîn li ser "Pîvankirin û karanîna berpirsiyar a nûjeniyê" disekine. Xetereyên zêdebûna bilez a hişê çêkirî li ser avahiyên civakî, jîngeh û polîtîkayên pîşesaziyê wê werin nîqaşkirin; û daxwazên rêziknameyî yên welatan, nemaze di derbarê nepeniya daneyan û ewlehiya agahdariyê de, dê werin rojevê.

5. Balansa avhewa û serfiraziyê

Di dawiyê de, forum mijara "Avakirina serfiraziyê di nav sînorên gerstêrkê de" vedibêje. Li dijî bandorên wêranker ên guherîna avhewayê li ser binesaziya aborî, ewlehiya xwarinê û ekosîsteman, stratejiyên pêşkeftina domdar û hawîrdorparêz wê werin nîqaşkirin.